ضعف و ناتواني در خواندن و گفتاردرمانی و توانبخشی

روشهای درمان لکنت زبان در کودکان
بارها شما سعی کرده اید که از لکنت رهایی یابید اما ممکن است موفقیت کمی بدست آورده باشید
اگر این مورد در شما هم رخ داده است ، شاید ما بتوانیم به شما کمک کنیم
ما یک روش موثر و جدید در درمان لکنت زبان معرفی می کنیم که حتی می تواند در درمان اختلال گفتاری دیز آرتری نیز به کار رود
برای درمان لکنت زبان کودکان ( 3 الی 10 سال ) این برنامه مفید و موثر است و فورا گفتار فرزند شما را روان خواهد ساخت
بعد از دو الی چهار هفته تمرین با برنامه لکنت شکن روانی گفتار افزایش خواهد یافت
لکنت زبان با مراکز حرکتی گفتاری و هیجانات و تنشها که منتهی می گردد با اسپاسم در ارتباط است ، گاهی برای درمان لکنت ممکن است از داروها و مهار کننده های سیستم عصبی مرکزی بهمراه مدیتیشن و هیپنوتیزم استفاده شود ولی هنگامیکه کارهای بدنی و فعالیتهای ذهنی افزایش می یابد لکنت دوباره بروز پیدا می کند
با بکار بردن این برنامه راهی یافته شد که در آن عملکرد سیستم عصبی مهار نمی گردد و در طول مدت اصلاح گفتار دوباره سازماندهی انتخابی رخ می دهد
پس از تجزیه و تحلیل طیف گفتاری تعدادی از افراد لکنتی پس از استفاده از نرم افزار مشخص شد که مناطقی از طیف که در آنها اسپاسم و تونوسیته بیش از حد لکنت وجود داشت ناپدید شده است . این یافته توسط گروههای بین المللی بیماران نیز تایید می گردد

ویبراتور oral با هدف تحریک منطقه دهان وحلق دهانی در بیماران دیسفاژی و بازآموزی عصبی عضلانی عضلات دچار پارزی و یا پلژی و کلیه بیماران اختلالات تولیدی به منظور تحریک و آموزش جایگاه تولید

DYSLAXIA & DYSGRAPHIA

تواناییهای معنا شناختی کودکان :

یکی از نخستین تواناییای معنا شناختی کودکان توانایی نام بردن و درک اسامی می باشد . نتایج پژوهشها حاکی از توانایی پایین تر دوزبانه ها در

حیطه معنی شناختی زبان فارسی و عملکرد پایین تر تحصیلی این افراد در مقایسه با تک زبانها می باشد . در مراحل اولیه خواندن و نوشتن از

آنجایی که اساسا کودک با توجه به تواناییهای شناختی خود به رمز گردانی صورت بینایی به شنیداری ( خواندن ) یا صورت شنیداری به بینایی ( نوشتن )

می پردازد محدودیت دو جنبه شفاهی چندان آشکار نمی گردد اما با بالا رفتن سطح تحصیلات بروز افت در تمام موارد درسی در میان دو زبانه ها

حاکی از تاثیر محدودیت ها است . زیرا در این سطوح لازم است تاخیر از تواناییهای زبانی برای درک مطالب خوانده شده و بیان مطالب درک شده

بهره بگیرد... کودکانی که در خواندن ضعیف هستند رمز گذاری ویژه آواها را بطور نامطلوبی انجام می دهند و این به دلیل دور از دسترس بودن

اطلاعاتی است که در پردازش و اجشناختی بکار گرفته می شود . این اطلاعات در اولین سالهای زندگی کودک در حافظه بلند مدت واجشناختی

ضبط می گردد و از طریق حافظه فعال واجشناختی هنگام گفتار - خواندن و هجی کردن در اختیار وی قرار می گیرد . آموزش و افزایش مهارت

کودکان در مهارتهای آگاهی واجشناختی و حافظه واجشناختی -قبل از ورود آنها به دبستان آمادگی خواندن را ایجاد می کند . و در طی اولین

سالهای دبستان نیز اساس پیشرفت تحصیلی وی را در سطوح مختلف امکان پذیر می سازد .

ناهنجاریهای زبانی یکی از مهمترین زمینه های اختلال های رشدی است زبان یک کنش رمزی و ارتباطی است که از دو سطح عمده بنا میشود

زبان گفتاری - زبان نوشتاری در سطح نخست - نظام رمزهای گفتاری جایگزین موجودات اشیاء و پدیده ها می شوند و برای ارتباط بکار برده

می شوند . در سطح نوشتاری که یک رمز گذاری درجه دوم است رمزهای شنیداری - کلامی ( صداها ) در نظام جدیدی از نهادها و به صورت

نوشتاری - بینایی _ حروف ) سازمان می یابند و مهارت خواندن وجه دریافتی زبان است که مفاهیم را از وضعیت رمز در آورده و ادراک پیامها

و انتقال اندیشه ها را ممکن می سازد . رمز گذاری و رمز گردانی مفاهیم دارای مراحل ذهنی پیچیده ای هستند و توانایی فرد در مهارتهای آگاهی

و اشناختی از اساسی ترین عوامل آن به شمار می روند . آگاهی و اجشناختی مهارتهای فرازبانی است و تظاهر توانایی فرد در ابراز واکنش

نسبت به اجزای کلمه ها است و حافظه فعال و اجشناختی انبار ذخیره ای لازم برای نگهداری موقت عناصر کلامی را برای رمز گذاری و

رمز گردانی فراهم می آورند .

تفسیرهای این پژوهش عبارتند از :

مهارت خواندن به عنوان تفسیر مستقل و اگاهی و اجشناختی و حافظه واجشناختی به عنوان متغییرهای وابسته وانش واجشناختی و وجود حافظه

فعال و اجشناختی برای رشد راهبردهای رمز گذاری مجدد در خواندن و هجی کردن ضروری هستند و تواناییهای فرازبانی بر کفایت کودکان در

پردازش رمزی و اجشناختی سیستم زبان تاثیر می گذارد . کودکانی که در خواندن ضعیف هستند رمز گذاری ویژه آواها را بطور نامطلوبی انجام

می دهند و این به دلیل دور از دسترس بودن اطلاعاتی است که در پردازش واجشناختی بکار گرفته می شود .

ضعف و ناتواني برخي افراد در خواندن و نوشتن يك نوع بيماري است كه ريشه در ژنتيك دارد .

خواندن و نوشتن روند پيچيده اي است كه به مرور زمان در سلول هاي مغزي بايگاني مي شود و پس از ذخيره اطلا‌عات اوليه , زمان خواندن و نوشتن , سلول هاي مغزي به طور خودكار اطلا‌عات را پردازش و تحليل مي كنند و افراديكه گرفتار اين مشكل هستند توانايي كمتري در يادگيري دارند.
نتايج تحقيقي كه درباره ضعف در يادگيري انجام گرفته است نشان مي دهد كه اين ضعف ناشي از تغيير در ساختار ژن مشخصي به نام دي سي دي سي 2 است و ضعف در يادگيري خواندن و نوشتن در ميان افرادي كه حالت تغيير يافته اين ژن را دارند , پنج برابر بيشتر از ساير افراد است.

بسیارند کودکانی که ظاهری طبیعی دارند، رشد جسمی و قد و وزنشان حاکی از بهنجار بودن آنان است. هوششان کمابیش عادی است، به خوبی صحبت می‌کنند، مانند سایر کودکان بازی می‌کنند و مثل همسالان خود با سایرین ارتباط برقرار می‌کنند، در خانه نیز خود یاریهای لازم را دارند و کارهایی را که والدین به آنان واگذار می‌کنند به خوبی انجام می‌دهند و از رفتار و اخلاق عادی برخوردارند. لیکن وقتی به مدرسه می‌روند و می‌خواهند خواندن و نوشتن و حساب یاد بگیرند دچار مشکلات جدی می‌شوند. بیش از یک قرن است که متخصان علوم تربیتی و روانشناسی و گفتار درمانی در پی تشخیص و درمان مشکلات این قبیل کودکان بوده‌اند.

بیش از شصت تعریف برای اختلالات یادگیری وجود دارد که معروفترین آنها عبارتست از:

اختلال در یک یا چند فرآیند روانی پایه به درک یا استفاده از زبان شفاهی یا کتبی مربوط می‌شود و می‌تواند به شکل عدم توانایی کامل در گوش کردن ، فکر کردن ، صحبت کردن ، خواندن ، نوشتن ، حجمی کردن یا انجام محاسبه‌های ریاضی ظاهر شود. این اصطلاح شرایطی چون معلولیتهای ادراکی ، آسیب دیدگیهای مغزی ، نقص جزئی در کار مغز ، دیس ‌لکسی یا نارسا خوانی و آفازیای رشدی را در بر می‌گیرد. از سوی دیگر ، اصطلاح یاد شده آن عده را که اصولا بواسطه معلولیتهای دیداری ، شنیداری یا حرکتی همچنین عقب ماندگی ذهنی یا محرومیتهای محیطی ، فرهنگی یا اقتصادی به مشکلات یادگیری دچار شده‌اند را شامل نمی‌شود.

علل بروز اختلالت یادگیری نسبتا مهم است. با این حال در پژوهشهای مختلف تاثیر عوامل زیر در بروز این اختلالات مورد تائید بوده‌اند. هر چند همواره تاثیر متقابل عوامل مورد نظر بوده است.

عوامل فیزیولوژیک موثر در بروز اختلالات یادگیری

بسیاری از متخصصان بر این باورند که علل اساسی و عمده اختلالات یادگیری آسیب دیدگی مغزی شدید یا جزئی و صدمه وارده به دستگاه عصبی مرکزی است .

شواهدی در دست است که نشان می‌دهد اختلالات یادگیری احتمالا در برخی خانواده‌ها بیش از دیگران دیده می‌شود. مطالعات انجام شده بر روی دوقلوها به گونه‌ای حاکی از نشانه‌های عمل ژنتیکی است.

گفته شده است که اختلالات گوناگون متابولیکی در حکم عواملی هستند که موجب اختلالت یادگیری می‌شوند. برخی از عوامل بیوشیمیایی که در ارتباط با اختلالات یادگیری از آنها نام برده شده است عبارتند از: هایپوگلیسمی ، عدم توازن استیل کولی نستروز و کم کاری

تیروئید اختلالات یادگیری برخی کودکان می‌تواند بواسطه مشکلاتی باشد که پیش از تولد ، هنگام تولد و بلافاصله بعد از تولد وجود داشته است.
از جمله عوامل پیش از تولد عبارتند از:

از عوامل هنگام تولد می‌تواند به مواردی چون:

آیا عوامل آموزشی موثر در بروز اختلالات یادگیری است ؟

به عقیده برخی متخصصان تدریس ناکافی و ناصحیح می‌تواند در بسیاری از اختلالات یادگیری عامل به حساب بیاید. به نظر می‌رسد که شماری از کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری مرکز تحت آموزش کافی و مناسب قرار نگرفته‌اند.

انواع اختلالات یادگیری

کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری ممکن است در یکی یا چند مورد از زمینه‌های زیر دچار مشکل باشند:

به عبارتی ممکن است کودکی در همه زمینه‌های فوق به جز یک زمینه عملکرد خوب و مناسبی داشته باشد، ولی در یک زمینه دچار مشکل شود و به این ترتیب همپوشیهای مختلفی در زمینه‌های یاد شده ممکن است اتفاق بیافتد.

خواندن یکی از مهمترین مهارتهایی است که کودکان در مقطع ابتدایی به آن دست پیدا می کنند :

خواندن یکی از مهمترین مهارتهایی است که کودکان در مقطع ابتدایی به آن دست پیدا می کنند درست خواندن - و درک آن در گرو اینست که شخص دارای تواناییهایی چون شنوایی ادراک شنوایی - حافظه شنوایی - بینایی - ادراک بینایی و حافظه بینایی باشد . حافظه بینایی - مهارت خواندن بایکدیگر همبستگی دارند و حافظه بینایی یکی از متغیر هایی است اساسی در تعیین مهارت خواندن یادگیری خواندن نیازمند بکارگیری مهارتهای مختلف می باشد آگاهی و اجشناختی یکی از این مهارتهاست و با یادگیری خواندن ارتباط دارد .

توانایی برقراری ارتباط کلامی با دیگران ار مهارتهایی است که به دریافتهای شنیداری وابسته است بطور یکه کودکان آسیب دیده شنوایی در ابعاد مختلف زبان و گفتار از جمله در در ک نوشته ها و توانایی نوشتن اندیشه های خود ناتوان هستند روابط معنایی یعنی روابط میان تکوازها از اهمیت زیادی در شکل گیری و توسعه خزانه و واژگان یک کودک برخوردار می باشد .

همچنین درک وجود رابطه معانی کلمات و مقوله بندی مفاهیم در ذهن یک فرایند کاملا انتزاعی و نشان دهنده رشد ذهنی کودک است . مطالعات بالینی و تجربی نشان داده که اسامی و افعال می توانند بطور مستقل در نتیجه ضایعات مغزی مختلف دچار ازهم گسیختگی شوند . اختلال شایع در نام بردن فعالیتها معمولا در بیماران آنومیک که در آنها ضایعه لوب گیجگاهی و نواحی خلفی را در گیر می کند . مشاهده شده است . شواهد نشان می دهند بخشی که مربوط به واژه ها و اسامی است بخشی از ناحیه گیجگاهی - آهیانه ای و قسمت میانی لب گیجگاهی است .

قواعد دستوری توسط بخشی از لب پیشانی و هسته های قاعده ای پردازش می شود . بیماران زبان پریش با ضایعه قدامی غالبا با گسیختگی ساختار جمله و تولید افعال همراه هستند در حالیکه دسترسی به محتوای واژگانی نظیر اسامی کمتر آسیب دیده است .همینطور بیماران زبانپریش با ضایعه خلفی دارای مشکلاتی دریافتن واژگان می باشند . اینان حتی بدون اختلالات مشخص تولیدی - نحوی و دستوری گفتاری می باشند . اسم یکی از انواع کلمات است که در سیر رشد طبیعی قبل از تمامی کلمات واقعی دیگر ظاهر می شود .

ارتباط کلامی به کمک واژیابی و بیان راحت و درست انها شکل می گیرد و در آن توانایی پیدا کردن واژها بطور صحیح و به موقع جایگاه ویژه ای دارد .

این مهارت بنام توانایی واژه یابی شناخته می شود .

درمان اختلالات یادگیری

هر چند اختلالات یادگیری اصولا مساله‌ای آموزشی است، اما از چندین جنبه مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. بسیاری تلاشها در این زمینه آشکار از فرضیه نقص جزئی در مغز سود می‌جویند و بدین ترتیب می‌کوشند تا با ارزیابی مسائل فرض شده مربوط به این نقص زیستی مشکل را برطرف کنند. از جمله شیوه‌های درمانی رایج بر این اساس می‌توان به درمان رایج بر نگرشهای "ادراکی" - "حرکتی" اشاره کرد.

در این شیوه تلاش می‌شود تا موقعیتهایی برای کودک فراهم شود تا بتواند اطلاعاتی را از محیط دریافت دارد، به یکدیگر ارتباط دهد و آنها را دریابد. استفاده از روروک ، بازیهایی برای آموزش حرکت ، تمرینات روی تخته سیاه برای رشد هماهنگی حرکت و ادراک دیداری ، حل معما در این شیوه کاربرد دارد.

از روشهای درمانی دیگر می‌توان به روش "دیداری" - "حرکتی فراستیگ" و شیوه‌های رفتاری اشاره کرد. برخی از متخصصان حرفه پزشکی نیز معتقدند باید به این دسته کودکان دست کم به طور آزمایشی دارو تجویز کرد. با این حال درباره تاثیرات دارو درمانی روی دانش آموزان مبتلا به اختلالات یادگیری مطالعات انجام شده بسیار اندک است. "مگا ویتامین درمانی" اولین بار توسط کوت برای درمان این اختلالات پیشنهاد شد که به استفاده از ویتامینها تا حداکثر یک هزار برابر میزان مورد نیاز بدن گفته می‌شود.
گفتار در مانی و کار در مانی در درمان این اختلال موثر است .
از سوی دیگر در نظر گرفتن امکانات آموزشی ویژه برای کودکان مورد توجه قرار گفته است مثلا استفاده از کلاسهای ویژه. با این حال مساله جای دهی مبتلایان به اختلالات یادگیری در کلاسهای مختلف هنوز مورد بحث بسیاری از متخصصان آموزش و پرورش است.

اغلب افراد با خود گفته اند كاش مي شد با يك بار خواندن ، مطلب را مي فهميدم و آن را فراموش نمي كردم . مطالعه از شيوه هاي يادگيري كلامي مي باشد كه در كنار شكل گفتاري قرار دارد . هر يك از اين دو شيوه ، مهمترين شيوه هاي كسب و انتقال اطلاعات به حافظه مي باشند كه حس شنوايي در شكل گفتاري و حس بينايي در شكل نوشتاري يادگيري كلامي ، امر كسب اطلاعات را بعهده دارند . بر اساس بررسي هاي بعمل آمده ، بيشترين بازدهي در مطالعه بر مبناي يادداشت برداري حاصل مي شود . روش عادي مطالعه كه هيچ كدام از ابزار كمك آموزشي و سيستمهاي يادداشت برداري را بكار نمي گيرد بيشتر از 20% بازدهي در پي ندارد . يادداشت برداري بر اساس استخراج و چگونگي تنظيم نكات كليدي بازدهي زيادي بدنيال دارد . تنظيم نكات كليدي به دو شيوه انجام مي گيرد : خطي و شبكه اي . مطالعه خطي حدود 60% بازدهي را امكان پذير مي سازد ، در صورتي كه ، از مطالعه به شيوه شبكه اي مي توان حدود 100%‌ بازدهي را انتظار داشت .

دانش آموزان موفق در تحصيل بيشتراز راهبردهاي سازماندهي ، نظارت بر درك مطلب ، سطح بالا و خود نظم دهي استفاده مي نمايند و دانش آموزان ناموفق از راهبردهاي مرور ذهني ، بسط دهي وسطح پايين استفاده مي كنند ـ دختران وپسران در استفاده از راهبردها با يكديگر تفاوتي نداشتند ، تنها تفاوت آنها در راهبرد خود نظم دهي بود كه كه دختران از اين راهبرد بيشتر از پسران استفاده مي كردند ـ در استفاده از هر يك از راهبردها بين دانش آموزان با والدين تحصيل كرده و تحصيل نكرده تفاوتي مشاهده نشد و تنها تفاوت بين دو گروه دانش آموزان با مادران تحصيل كرده و تحصيل نكرده بود كه در اين رابطه دانش آموزاني كه مادرانشان تحصيل كرده بودند از راهبرد خود نظم دهي استفاده مي كردند .

هسته اصلي فرآيند تدريس ترتيب دادن محيط هايي است كه در آن شاگردان بتوانند تعامل كنند و نحوه يادگيري را بررسي نمايد. (ديويي، 1916 به نقل از بهرنگي 1376) يك الگوي تدريس توصيف يك محيط يادگيري است. الگوهاي تدريس ابزار الگوهاي يادگيري هستند، ما در حالي كه به شاگردان در كسب اطلاعات، نظرات، مهارتها، راههاي تفكر و ابزار ابراز نظر خود كمك مي كنيم به آنان همچنين نحوه يادگيري را درس مي دهيم.

نوع تدريس اثر بسياري بر توانائيهاي شاگردان براي آموزش خود دارد. معلمان موفق تنها ارائه دهندگان دانش نيستند بلكه آنان شاگردان خود را به تكاليف سالم شناختي و اجتماعي وادار كرده و به آنان نحوه استفاده مؤثر از آنها را ياد مي دهند.

در گذشته اعتقاد بر اين بود كه تنها كلاسهاي ساكت و بي تحرك، كلاسهاي يادگيري واقعي هستند. در آن زمان مديران مدارس در راهروهاي خاموش قدم مي زدند و در انتظار شنيدن كوچكترين صدا، به كنترل كلاسها مي پرداختند. اما امروزه بسياري از مدارس در صدد استفاده از برنامه هايي هستند كه دانش آموزان به بيان عقايد و مشاركت در يادگيري دعوت مي كنند.

مغز انسان مثل یک ارکستر پیچیده است. نقشها و فعالیتهای آن، یعنی همان عملکرد های عصب شناختی، به شدت به هماهنگی، کنار هم قرار دادن و همزمان کردن احتیاج دارد.
درست مانند هر ارکستر دیگری، نقش هر نوازنده بنابر موقعیت تغییر میکند. و همان طور که گاهی نقش سازهای زهی یا بادی در موسیقی پر رنگ تر میشود، عملکردهای عصب شناختی متفاوتی به هنگام خواندن زبان،ریاضی، گزارش نوشتن یا ورزش کردن تعیین کننده میشوند.همان طور که در یک ارکستر، سازها ایجاد هارمونی میکنند، عملکردهای عصب شناختی متفاوت با هم تعامل میکنند تا دانش آموز قادر به کسب دانش، مهار یا زیر مهارتها باشد یا بتواند فعالیتهای خاص مدرسه مثل سازمان دهی، طرح ریزی کارا و استراتژیک را انجام دهد.
وقتی دانش آموزان در یادگیری یک مهارت آکادمیک خاص به مشکل بر میخورند؛ والدین، معلمان و متخصصان باید ناحیه بروز مشکل را معین کنند تا زیر مهارتهای ضعیف مشخص شده و برنامه ای برای قوی کردن نواحی قدرت و نواحی دارای نیاز به بهبود، طراحی گردد.
در اینجا لازم است از خودمان بپرسیم: نقطه بروز اختلال کجاست؟ کدام زیر مهارت نقش خود را به خوبی ایفا نمی کند؟ و در هر زیر مهارت کدام عملکردها خوب کار نمی کنند؟ مثلاً دانش آموزانی با مهارتهای واژگانی و توانایی حافظه ای قوی ممکن است در به یاد آوردن کلمات مشکل داشته باشند. در این حالت، احتمال دارد که مشکل در توانایی بازیابی لغت باشد، زیر مهارت بسیار خاصی که یاد آوردن لغات در یک آن را ممکن میسازد.
پرونده رشد عصبی
بچه ها در هر لحظه از زندگی با "پرونده رشد عصبی" شان به مدرسه می آیند. این پرونده ها در اصل، نمودار تعادل نقاط ضعف و قوت هر فرد در عملکردهای عصب شناختی مختلف است. هر پرونده کار کردن در برخی حوزه ها را ساده میکند و در کار بعضی نواحی مانع پدید میآورد. بعضی بچه ها نقاط قوتی دارند که باعث میشود در شش سالگی سرآمد و موفق باشند اما در دبیرستان کارایی ضعیفی پیدا کنند. بعضی دیگر از بچه ها در سالهای ابتدایی مشکل دارند و در سالهای بعدی به موفقیت میرسند. با تغییر توقعات ما در طول زمان، کارکرد دانش آموزان هم تغییر میکند.
برای فهم بهتر اینکه چطور پرونده رشد عصبی در هر زمان، یادگیری و کارکرد بچه ها را تحت تأثیر قرار میدهد، این پرونده ها را به چند "ساخت عصب شناختی" تقسیم میکنیم. هر ساخت، به گروهی از عملکردهای عصب شناختی مرتبط است. این ساختها به ما کمک میکند تا فکر کردن و ارتباط برقرار کردن درباره تفاوتهای یادگیری را سازمان دهی کنیم، چون بر نقشها و تعامل های عملکردهای عصب شناختی با توجه به رفتارهای خاص ، تمرکز میکنند. آنها باعث انعطاف پذیری در راههای ارزیابی تفاوتهای یادگیری و مشخص کردن نواحی اختلال یادگیری و ایجاد برنامه خاص موفقیت برای کمک به هر بچه هم میشوند.
این ساختها عبارتند از:
- توجه : منظور از توجه، چیزی بیشتر از "توجه کردن" است. این ساخت شامل جنبه هایی مانند توانایی تمرکز، تمرکز کردن، بر روی چیزی در میان چیزهای دیگر، به پایان رساندن کاری که آغاز کرده ایم و کنترل آنچه میگوییم و میکنیم است.
- ترتیب دهی زمانی - توالی: این ساخت از توانایی از برخواندن الفبا تا فهمیدن زمان درست فشار دادن یک دکمه برای اعلام خطر را در بر میگیرد. به طور کلی توانایی فهمیدن زمان و توالی اشیا یا اطلاعات مختلف، جز کلیدی فرآیند یادگیری است.
- ترتیب دهی فضایی: ترتیب دهی فضایی رابطه نزدیکی با عملکردهای زمان و توالی دارد و مثلاً توانایی تشخیص دادن دایره از مربع و استفاده از تصاویر برای یادآوری اطلاعات مربوط به آنها را در بر میگیرد.
در یک سطح پیچیده تر، ترتیب دهی فضایی مثلاً به موسیقی دانها کمک میکند بتوانند کلیدهای پیانو را مجسم کنند یا آرشیتکتها را قادر به تصور شکل یک اتاق میکند.
- حافظه: ممکن است مردم بتوانند در زمان حال پیچیده ترین اطلاعات را بفهمند، سازمان دهی کنند و تفسیر نمایند، اما اگر نتوانند این اطلاعات را ذخیره کرده و بعدا به خاطر بیاورند، به عملکردشان آسیب جدی وارد میشود.
- زبان: قابلیت صحبت کردن و فهمیدن زبان نقشی حیاتی در کارکرد دانش آموزان و یادگیرنده ها دارد. پرورش عملکردهای زبانی شامل برهم کنش های ظریفی بین اجزای مختلف مغز است چون از انواع مختلفی از تواناییها مثل تلفظ لغات، آگاهی از صداهای متفاوت، فهم نشانه های نوشتاری، فهمیدن و حتی تعریف کردن داستان، تشکیل شده است.
- فعالیت های عصبی حرکتی: گاهی اوقات بچه ها تلاش میکنند اولین کلماتشان را بنویسند، توپی را بگیرند و یا با کلیدهای کی بورد کار کنند، در همه این کارها توانایی ذهنشان در هماهنگ کردن قوای حرکتی یا فعالیتهای ماهیچه ای کلید اصلی موفقیت در این حوزه های یادگیری است.
- شناخت اجتماعی: یکی از اجزای یادگیری که اغلب از آن غفلت میشود، توانایی موفق شدن در روابط اجتماعی با همسالان، والدین و معلمان است. ممکن است دانش آموزان (یا حتی بزرگسالان) در بقیه ساختها قوی باشند اما هم چنان مشکلات آکادمیک داشته باشند. دلیل این امر ناتوانی در دوست یابی، کار گروهی یا از عهده فشار سایر بچه ها برآمدن است.
- شناخت سطح عالی: شناخت سطح عالی شامل توانایی فهم و به کارگیری قدم های لازم برای حل مسأله ، هجوم به حوزه های جدید یادگیری و تفکر خلاق است.

پدیده های قابل مشاهده
اختلالات خاص یادگیری خود را در قالب پدیده هایی قابل مشاهده نشان میدهند. این پدیده ها، رفتارهایی هستند که هر روز در کلاس یا خانه دیده میشوند. مثلاً ممکن است بچه ها در پیدا کردن کلماتی که بیانگر نظرشان باشد، مشکل پیدا کنند یا به خاطر کنترل ماهیچه ای ضعیف دست خط بدی داشته باشند. ممکن است بشود یا نشود این رفتارها را در یک فرمول یا با یک سری نمرات تست نشان داد ولی شواهد قابل دیدن ثابت میکند که آنها وجود دارند.
آموزش دهنده ها، با آگاه شدن از رفتارهای قابل مشاهده بحرانی دانش آموزان در یک حوزه محتوایی یا پایه تحصیلی، میتوانند بهتر اختلالات یادگیری را تشخیص بدهند و به آنها بپردازند. به این ترتیب معلمان کلاس سوم در حین بلند خوانی بچه ها بیشتر به مشاهده اختلال در فرآیند زبانی میپردازند، در حالیکه معلمان فیزیک دبیرستان دنبال رفتارهای کلاسی هستند که مشکلات شکل گیری مفهوم غیر کلامی را نشان میدهند و مربیان ورزش به عملکرد ورزشی ای توجه دارند که نشانگر مشکلات ماهیچه ای و حافظه ای است.
دنبال کردن پدیده های قابل مشاهده، مدلی است که از برچسب زدن به دانش آموزان ، طبقه کردن آنها و از دست دادن غنای فردی جلوگیری میکند
توصیف بر اساس طبقه بندی، بدون هیچ دسته بندی و برچسب زنی مطلوب است. در واقع در تلاش برای حمایت از دانش آموزان و برای یافتن راه حل های مثمر ثمر برای مشکلاتشان باید پدیده ها، پرونده ها، اختلالات، نقاط قوت و ارتباطها ، مورد تمرکز قرار بگیرند.

گشتن به دنبال تم های تکرار شونده
برای فهمیدن مسائل، باید دانش آموز را تا حد ممکن در موقعیت های مختلف مشاهده کرد تا بتوان الگوهای رفتاری و اختلالی او را پیدا نمود. تست کردن به تنهایی نمی تواند پاسخ همه مسایل ما باشد. آموزش دهنده ها، متخصصان، والدین و دانش آموزان همه میتوانند در این فهم و دانایی شرکت کنند. هر کدام از آنها دیدگاه متفاوت و نقطه نظر متفاوتی خواهند داشت. وقتی این نظرها با هم ترکیب میشوند و ابزارها و تکنیک های مشاهده ای پیشرفت میکنند، سازمان دهی یافته ها میتواند تم های تکرار شونده ای را در یادگیری و کارکرد دانش آموزان مشخص کند. تم هایی که بر اساس آنها میتوان طرحهای مدیریتی فردی خلق کرد.