گفتار درمانی و توانبخشی     پایگاه اطلاع رسانی گفتار توان گستر

             پایگاه اطلاع رسانی گفتار توان گستر          ارائه دهنده کاملترین و جامع ترین اطلاعات توانبخشی             گفتار درمانی      کاردرمانی       فیزیو تراپی          اپتومتری        شنوایی سنجی          ارتوپدی فنی                   

                                           پایگاه اطلاع رسانی گفتار توان گستر          ارائه دهنده کاملترین و جامع ترین اطلاعات توانبخشی             گفتار درمانی      کاردرمانی       فیزیو تراپی          اپتومتری        شنوایی سنجی          ارتوپدی فنی           

پوست بزرگترين عضو بدن و وظيفه آن ذخيره چربي، خنک نگهداشتن بدن و ساختن ويتامين D در بدن است و بدن را از عفونت، نور، از دست رفتن آب و ساير مايعات و جراحت حفاظت مي کند. سرطان پوست بيماري است که در آن سلولهاي بدخيم از بافت پوست نشات مي‌گيرند و به طور نامنظم و فزاينده‌اي تکثير و به طريقي از سيستم ايمني و دفاعي بدن عبور مي‌کنند بدون اينکه موجب عکس‌العمل تدافعي و تهاجمي در سيستم ايمني بدن شوند. مهمترين عامل پيشتاز و مستعد سرطان پوست، جهش در DNA سلول بر اثر اشعه ماوراي بنفش است که منجر به شروع تراريختي سلول و سرطاني شدن آن مي‌شود.

خال نتيجه رشد خوش‌خيم ملانوسيت‌هاي پوست است و در انواع مادرزادي و اكتسابي ديده مي‌شود. دكتر مجتبي اميري متخصص پوست در اين باره گفت: خالهاي اكتسابي بيشتر در نواحي كه در معرض نور هستند، به صورت مسطح يا برجسته و اغلب به رنگ سياه پديد مي‌آيند و عواملي چون حاملگي، آفتاب و مصرف قرصهاي ضد
بارداري در بروز آنها مؤثرست. وي احتمال بدخيم‌شدن خالها را كم دانست و اظهار كرد: از آنجا كه با افزايش سن، سايز خالها نيز تغيير مي‌كند پس به افراد داراي خال زياد توصيه مي‌شود تا آنها را بردارند.
اين متخصص خاطرنشان كرد : خطرناك ترين سرطان بدن يعني ملانوم با بزرگ و بدخيم شدن خال اتفاق مي‌افتد.
وي با تاكيد بر اين كه برداشتن خالهاي روي بيني و اطراف چشم بسيار حساس است و بايد توسط متخصص با تجربه انجام شود، يادآور شد: برداشتن خال با روش سوزاندن ممكن است باعث تحريك و تبديل آن از حالت خوش خيم به بدخيم شود.
با توجه به نوع سلول پوستي که دچار تراريختي و سرطان شده است اشکال مختلفي از سرطان پوست وجود دارد که هر کدام نشانه‌ها و عوارض خاص خود را دارند.

 شايع‌ترين اشکال سرطان پوست عبارتند از:

1 ـ سرطان سلولهاي بنياني يا پايه
2ـ سرطان سلولهاي فلسي
3ـ سرطان سلولهاي ملانوسيست ( ملانوما)

سرطان سلول‌هاي بنياني
سرطان سلولهاي بنياني شايع‌ترين نوع سرطان پوست به شمار مي آيد و نسبت به ديگر اشکال سلولهاي سرطاني پوست خطر کمتري دارد. سرطان سلولهاي بنياني که در پايه اپيدرم (لايه خارجي پوست) قرار دارند سرعت رشد کم و آرام داشته و به ندرت گسترش مي‌يابند.
سبب شناسي سرطان سلولهاي بنياني پوست عبارت است از: در معرض تابش نور شديد آفتاب قرار گرفتن بدن از جمله صورت، گوشها، گردن، سر، شانه‌ها و پشت، تماس با مواد شيميايي مانند آرسنيک و مواد راديو اکتيو، جراحتهاي باز، سوختگي، خالکوبي و واکنشهاي حساسيتي نسبت به واکسن.
افرادي که پوست و موي روشن و چشم آبي، سبز و خاکستري دارند و همچنين اشخاصي که مشاغل آنها در فضاي باز است و به طور متوالي در معرض نور آفتاب هستند نيز از خطر بالا تري براي ابتلا به سرطان سلولهاي بنياني پوست برخوردارند.

علائم هشدار دهنده سرطان بنياني پوست

زخمهاي بازي که خونريزي در آن پس از سه هفته يا بيشتر ترميم نيافته باشد.
لکه سرخ يا حساسيتي که ممکن است حالت خشکي درد و يا خارش داشته و بهبود نيابد.
بر آمدگي شفافي که به رنگ صورتي، قرمز، سفيد است و يا در افراد با پوستهاي تيره به رنگ قهوه‌اي و سياه نمايان شود و گاهي با خال اشتباه گرفته مي‌شود.
لکه صورتي که با حاشيه بر آمده و فرو رفتگي خشک در مرکز آن همراه است در اين مورد با رشد لکه، رشته‌هاي نازک رگهاي خوني ممکن است بر سطح آن ايجاد شود.

سرطان سلولهاي فلسي پوست

سرطان سلولهاي فلسي دومين شکل شايع سرطان پوست به شمار مي‌رود که مي‌تواند تمام بدن از جمله لايه‌هاي مخاطي را در بر گيرد. اکثر اشکال سرطان سلولهاي فلسي مدتها به لايه اپيدرم محدود مي‌ماند و در صورت درمان نشدن به لايه هاي زيرين پوست سرايت کرده و بافتهاي ديگر را مورد تهاجم قرار مي‌دهد. در معرض تابش نور شديد آفتاب قرار گرفتن اعضاي بدن مانند صورت، گردن، اطراف گوشها،
پوست سر بدون پوشش مو، دست، شانه، پشت بدن و لب پايين دهان از جمله علل ابتلا به اين نوع سرطان است. زخمهاي باز، تابش اشعه ايکس و تماس با مواد شيميايي مانند آرسنيک و فراورده هاي نفتي از ديگر عوامل ابتلا به سرطان سلولهاي فلسي پوست است. درمان توسط داروهاي سرکوبگر سيستم دفاعي بدن احتمال ابتلا به اين نوع سرطان پوست را افزايش مي‌دهد. نشانه هاي ابتلا به اين نوع سرطان در موارد بسيار معدودي در پوستهاي سالم ديده شده است که محققان آن را ناشي از عوامل ژنتيکي تلقي مي‌کنند.

علائم هشدار دهنده سرطان سلولهاي فلسي پوست

رشد ضايعه زگيل مانند که حالت خشکي پيدا و خونريزي کند.
لکه فلس مانند با حاشيه نامنظم که ممکن است حالت خشکي و خونريزي داشته باشد.
زخم بازي که خونريزي داشته و يا خشک شده و براي مدت طولاني بهبود نيافته باشد.
وجود توده‌اي برآمده که مرکز آن فرو رفته و خونريزي کند. چنين توده اي ممکن است سريع بزرگ تر شود.

سرطان ملانوما

سرطان ملانوما رشد بدخيم سلولهاي ملانوميسم است. اين سلولها رنگدانه تيره پوست، مو، چشم و خال‌هاي بدن را توليد مي‌کنند. از اين رو تومورهاي ملانوما اکثراً قهوه‌اي و يا سياه است. ولي در موارد معدودي نيز سرطانهاي ملانوم رنگدانه توليد نکرده و به رنگ پوست صورتي، قرمز و يا بنفش ظاهر مي‌شوند.
ملانوما از خطرناک ترين انواع اشکال سرطان پوست بشمار مي رود. اين نوع سرطان اگر زود تشخيص داده شود درمان آن 100 درصد امکان پذير است. اما چنانچه حالت تهماجمي پيدا کرده و به ساير بافتهاي بدن سرايت کند درمان آن امکان پذير نخواهد بود .

اشکال سرطانهاي ملانوم به چهار دسته تقسيم مي شوند:
ملانو م سطحي : اين نوع ملا نوم به صورت لکه اي مسطح و يا کمي بر آمده با حاشيه نامنظم ظاهر مي شود. اين لکه ممکن است به رنگها‌ي قهوه‌اي –سياه – قرمز –آبي و يا سفيد نيز ظاهر شود.
لنتيگو ماليگنا : لنتيگو ما ليگنا مانند ملانومهاي سطحي نزديک به سطح پوست رشد مي کند و همراه با سايه هاي برنزه – قهوه‌اي و يا قهوه‌اي تيره همراه است. اين سرطان که به آهستگي رشد مي کند و ممکن است به ملانوم لنتيگو ماليگنا که حالت تهاجمي دارد تبديل شود.
ملانوم اکرال لنتيجينوس : ملانوم اکرال لنتيجينوس قبل از اينکه لا يه هاي عميق تر پوست را در بر بگيرد، ابتدا به طور سطحي رشد مي‌کند. اين نوع ملانوما با ساير اشکال ملانوم متفاوت است زيرا به شکل سايه‌هاي سياه و يا قهوه‌اي زير ناخنها، کف پا و يا کف دست نمايان مي‌شود. اين نوع سرطان از شايع‌ترين اشکال ملانوما در بين سياه پوستان آمريکايي و آسيايي است و از جمله نادرترين اشکال ملانوما در بين سياهپوستان آفريقايي است.
ملانوم گره‌اي : ملانوم گره‌اي معمولاً جنبه تهاجمي داشته و زماني تشخيص داده مي‌شود که سطح آن بر آمده شده است. رنگ اين گره‌ها اکثرا سياه و بعضي اوقات آبي، خاکستري، سفيد، قهوه‌اي، برنزه، قرمز و يا همرنگ پوست است. اين نوع سرطان معمولاً در تنه، پا، دست افراد مسن و بر روي سر مردان ديده مي‌شود. اين نوع سرطان شديدترين و تهاجمي‌ترين نوع سرطان ملانوم است.

الگوهاي درماني سرطان پوست
تظاهرات باليني سرطان پوست در هر شخص متفاوت است از اين رو تعيين درمان مناسب بستگي به سن، ‌وضعيت بدن، سابقه طبي بيمار، پيشرفت بيماري، ‌سازگاري بدن بيمار با دارو و الگوهاي مختلف درماني دارد.

در مجموع الگوهاي درماني سرطان پوست عبارتند از:
جراحي: برداشتن بافت بدخيم و کمي از بافت سالم پوست که روش معمول الگوي درماني سرطان پوست است و به اشکال مختلف انجام مي‌ شود و عبارتند از:
کرايوتراپي يا استفاده درماني از سرماي شديد براي تخريب بافت. در اين روش ضايعه بدخيم با استفاده از نيتروژن مايع منجمد شده و در نتيجه آن، سلولهاي سرطاني نابود شده و از بين مي روند.
خشکاندن و تخريب بافتهاي سرطاني از طريق جريان الکتريکي پرفرکانس.
کورتاژ يا پاک کردن سطح مبتلا به بيماري با استفاده از کورت (وسيله قاشقي شکل). در اين روش جراح ضايعه بدخيم را تراشيده و به وسيله کورت پاک و تميز مي کند.
پيوند پوست که بر روي بستر پوست آسيب‌ ديده ناشي از جراحي و برداشتن توده سرطاني حاصل شده انجام مي‌گيرد. درمان ليزري که به وسيله پرتو نوري ليزر، سلولهاي سرطاني برداشته شده و از بين مي ‌روند.
جراحي ميکروگرافي مه: در اين روش ضايعه سرطاني با کمترين صدمه به بافت سالم برداشته مي‌شود و طي آن، جراح با استفاده از ميکروسکوپ مقطع بافت سرطاني را مورد بررسي قرار مي‌دهد تا به طور کامل از نابودي سلول سرطاني اطمينان حاصل کند.
راديوتراپي‌: الگوي درماني ضايعه سرطاني با استفاده از اشعه يونيزان که منجربه انهدام سلولهاي سرطاني و کوچک شدن اندازه ضايعه سرطاني مي ‌شود.
شيمي درماني:‌ استفاده از داروهاي شيميايي منجر به انهدام سلولهاي سرطاني پوست مي ‌شود. براي درمان سرطان پوست دو نوع شيمي درماني وجود دارد:
شيمي درماني موضعي که استعمال لوسيون يا کرم بر روي پوست است که منجربه انهدام سلولهاي بدخيم مي‌شود. در اين روش کرم و لوسيونهاي شيميايي که معمولا حاوي اسيد تريکلرو-استيک هستند روي پوست قرار داده مي‌شوند (نبايد روي پوست ماليده شود).
شيمي درماني باليني که داروهاي شيميايي از طريق خوراکي يا تزريق وريدي و يا داخل عضلاني تجويز مي‌شود.
شيمي‌ درماني الکتريکي: استفاده از الگوي شيمي درماني توأم با ارتعاشات الکتريکي جهت مهار کردن رشد فزاينده سرطان پوست. پرتو درماني: در اين شيوه رنگ به داخل يک وريد تزريق و سپس در تمام بدن منتشر مي‌ شود. بعد از چند روز، اين رنگ فقط در سلولهاي بدخيم باقي مي ‌ماند. سپس با تابش نور قرمز رنگ ليزري رنگ درون سلول سرطاني نور را جذب مي‌کند و منجر به عکس ‌العمل فوتوشيميايي که مخرب سلول‌ها است، مي ‌شود.
درمان بيولوژيکي يا ايمنولوژيک که مشتمل بر بازسازي، تحريک،‌ هدايت و تقويت سيستم طبيعي دفاعي بدن بيمار است و با استفاده از آنتي‌ بادي و هدايت سيستم دفاعي خود بيمار جهت مبارزه با سرطان صورت مي گيرد. استفاده از عواملي مانند اينترفرون‌ـ سلولهايي که فعاليت ضدتوموري مستقيم دارند و آنتي‌ بادي هاي مونوکلونال که اثرات تداخل بقاء سلول را دارند، رشد سرطان را کاهش مي دهد.
سرطان پوست يکي از شايع ترين و در عين حال قابل پيشگيري ترين سرطانهاست. اکثر اشکال سرطان پوست در نقاط برهنه بدن مانند صورت، دست، ساعد و گوش ايجاد ميشود از اين رو پوست بايد در برابر اشعه خورشيد محفوظ بماند و کرمهاي ضد آفتاب مناسب که فاکتور محافظت در برابر آفتاب آنها پانزده يا بيشتر است توصيه مي‌شود.

جوش بعنوان يك اختلال در غدد چربي پوست است كه ممكن است در صورت، پشت، شانه ها، سينه و بازوها ديده شود در سنين بلوغ با تغييرات هورمونهاي جنسي ماده اي بنام سبوم از غدد چربي زير پوست ترشح مي گردد كه نقش بسيار مهمي در نرم و لطيف نگه داشتن  پوست دارد .
اگربه هر علتي غدد چربي مذكور ملتهب شوند و مجراي خروجي آنها مسدود شود سبوم ترشح شده در داخل غدد چربي انباشته شده و جوش ايجاد مي شود كه گاهي همراه با چرك ناشي از التهاب نيز مي باشد. در افراد بالغ استرس، تغييرات هورموني، و حساسيت هاي غذايي ممكن است عامل بوجود آورنده جوش هاي صورت باشد داروهايي چون قرص هاي ضد حاملگي خوراكي از عوامل بسيار شايع ايجاد جوش مي باشند.
يد نيز ماده اي است كه در ايجاد شدن جوش بي تاثير نيست بطوري كه نمك هاي يد دار، ماهي هاي دريايي ، جلبك هاي خوراكي، شير و غذاهاي آماده بعلت يد فراوان از عوامل توليد جوش در بدن هستند. در تحقيقات بعمل آمده كاهش روي ( Zinc) در بدن سبب افزايش جوش هاي صورت و ساير قسمتهاي بدن مي شود. تميز نگه داشتن پوست و چرب نكردن آن با داروها يا كرم هاي روغني در پيشگيري از بروز جوش بسيار مهم است. بخور پوست باعث باز شدن مجاري غدد چربي ملتهب شده و با خارج شدن سبوم داخل آنها در درمان جوش بسيار موثر است.
توجه داشته باشيد كه جوش ها را نبايستي فشار داد و يا تركاند چراكه ممكن است عفوني شده و بعد از بهبودي آثار زخم ناشي از تركاندن آن در پوست باقي بماند. استرس خود را كاهش دهيد و از مصرف مواد شيريني و پركربوهيدرات پرهيز كنيد. درصورتي كه جوش هاي خفيفي داريد شستشوي مكرر پوست معمولاً در درمان آن بسيار موثر است.
اگر جوش نسبتاً شديد باشد مصرف تركيبات دارويي از جمله داروهاي حاوي بنزويل پراكسيد يا اسيد ساليسيليك كافي است و در جوش هاي شديد بايستي با مصرف آنتي بيوتيك هاي موضعي يا خوراكي همراه با ويتامين هايي چون A به مقابله با اين بيماري پرداخت، بخاطر داشته باشيد كه بايستي از مصرف طولاني مدت آنتي بيوتيك ها پرهيز كرد چراكه در اين صورت با از بين بردن باكتري هاي طبيعي روده مواردي چون كمبود ويتامين ها گروه B مشاهده شود . استفاده از اشعه ماوراء بنفش و نور خورشيد در درمان جوش موثر است البته به شرط اينكه در مصرف آنها احتياط كرده و بيش از حد دريافت نشود.
روز اسه آ (Rosacea) بيماري مزمني است كه بصورت جوش هاي ريز در نواحي گونه و بيني ديده مي شود كه بصورت جوش هاي قرمز رنگ بروز مي شود. مصرف دوزهاي بالاي ويتامين B در درمان اين بيماري بسيار موثر است.از داروهاي مفيد براي درمان جوش مي توان از ويتامين 6 B ، ژل نياسيناميد، و كپسول روي نام برد.مواد غذايي توصيه شده براي بيماران جهت پيشگيري و درمان جوش عبارتند از: ميوه ها و سبزيجاب تازه ، حبوبات، برنج كامل( كه سبوس آن جدا نشده است)، لوبيا، گردو، كدو، تخم مرغ، گوشت سفيد ماكيان، صدف هاي خوراكي ، هويج، كرفس، خيار، كاهو و اسفناج .

دکتر آمري نيا

     برگشت به صفحه قبلی                                       برگشت به صفحه اصلی                                           صفحه بعدی