صفحه اصلی       درباره ما       تماس با ما        نظر سنجی     تماس با شما      نحوه تبلیغات در سایت     مشاوره      لینکهای ما   

                    گفتار در مانی           کاردرمانی           فیزیو تراپی        شنوایی شناسی       بینایی سنجی         ارتوپدی فنی

 

                 

 انجمنها             مجلات علمی           دانشگاه ها و دانشکده ها            کلینیکهای تخصصی               مراکز توانبخشی                        

مراکز تشخیصی و  درمانی                تجهیزات پزشکی                     مراکز آموزشی خصوصی    

اطلاعات  پزشکان تهران                                                  اطلاعات  پزشکان کرج                

page:  1     2      3      4    5     6    7    8    9     10    11    12      13     14     15   16    17   18    19    20     NEXT   ..

---

 گفتار طبيعي وويژگيهاي آن

گفتار يكي از نمودهاي عيني زبان است كه در ايجاد ارتباط مردم با يكديگر اهميت بسيار دارد گفتار را مي توان توليد شفاهي تكواژهاي يك زبان معين دانست و صداها تنها زماني به گفتار تبديل مي شوند كه بتوانند واحدهاي آوايي معنا دار( تكواژها) را توليد كنند.یدالله ثمره گفتار را رشته هاي آوايي مي دانند كه بر طبق الگوهاي خاص سازمان يافته و براي ايجاد ارتباط به كار مي روند. برخي ديگر گفتار را عبارت از همه صداهايي مي دانند كه براي نشان دادن كلمات و ديگر واحدهاي زبان به كار مي روند.(Ball,Rahlly.1999) وقتي كسي در گفتار دچار ضايعه يا نارسايي مي شود ارتباط مفيد و موثر او با جهان خارج دستخوش نابساماني مي شود نوع و ميزان مشكلات گفتار به سن وجنس فرد مبتلا به آنها بستگي دارد.

براي آنكه پيامي از گوينده به شنونده برسد مجموعه پيچيده اي از عمليات فيزيكي بايد انجام گيرد كه به زنجيره گفتار(speech chain) موسوم است زنجيره گفتار با فعاليت شيميايي در مغز گوينده كه پيام را مي سازد  آغاز مي شود و اين بخش با رسيدن پيام به ماهيچه هايي كه در اندامهاي گفتاري قرار دارند پايان مي يابد و نتيجه آن يكسري حركات فيزيكي در اندامهايي از قبيل قفسه سينه،حنجره،زبان و غيره مي باشد در اثر اين حركات جريان هوا از اندامهاي گفتار عبور كرده و بخش آيروديناميك گفتار ادامه مي يابد.اندامهايي كه در اين بخش فعال هستند عبارتند از پرده هاي صوتي، زبان، لبها،نرم كام و.....كه توليد ويژگيهاي گفتار را بر عهده دارند. بخش فيزيكي زنجيره گفتار شامل تغييراتي است كه توسط اندامهاي گفتار بر روي جريان هوا انجام مي شود تا از گوينده به شنونده برسد.پس از آن پيام به شنونده مي رسد و طي فرايندهاي پيچيده شنيداري توسط شنونده درك مي شود.با بررسي زنجيره گفتار مي توان دريافت كه گفتار داراي سه مرحله است: 1.توليد 2.انتقال 3.دريافت از آنجا كه تنها مراحل توليد و انتقال پيام در ارتباط با لكنت قرار دارند در اين مقاله اين دو مورد بررسي خواهد شد و مرحله سوم يعني دريافت پيام مورد بحث قرار نمي گيرد.

در مرحله توليد و انتقال پيام، مغز و اندام هاي گفتاري دخيل هستند بدين ترتيب كه نخست يك فكر در مغز به وجود مي آيد و پس از تبديل به نمادها به نواحي تنفسي مخصوص طنين و آوا فرستاده مي شود سپس هوا به ناحيه دهان باز مي گردد و به وسيله حركت زبان و گذر از دندانها و لبها تغيير شكل مي يابد. مجموعه اين فرايندها به ايجاد كلمات و جملات يك زبان خاص مي انجامدو فكر كه بدين ترتيب به صورت كلمات در آمده است به وسيله شنونده دريافت مي شود . چهار فرايند زير در توليد گفتار مشاركت دارند:1 تنفس(respiration) كه نيروي توليد صوت را به وجود مي آورد براي توليد صوت به وجود يك جريان هواي متحرك نياز است كه اين جريان هوا مي تواند توسط ششها،حنجره ويا نرم كام توليد شود بيشتر صداهاي زبان از طريق جريان هوايي موسوم به جريان هواي ششي برون سوي توليد مي شود و جريان هواي حنجره اي و نرم كامي كمتر در توليد صداهاي زباني استفاده مي گردد.2.واكسازي  (phonation)كه عبارت است از توليد صوت بر اساس وضعيت پرده هاي صوتي. پرده هاي صوتي كه به آن تارهاي صوتي نيز گفته مي شود دو بافت عضلاني هستند كه در بالاي ناي و در داخل حنجره قرار دارند. در هنگام سخن گفتن هوا از ششها به طرف ناي رانده مي شود و از آنجا داخل حنجره مي شود. در حنجره بسته به اينكه پرده هاي صوتي نسبت به هم چه وضعيتي داشته باشند انواع واكسازي صورت ميگيرد.  اگر لبه هاي پرده هاي صوتي كاملا به هم نزديك شوند به طوري كه عبور جريان هوا باعت لرزش و ايجاد ارتعاش در آنها گردد واكسازي واكدار اتفاق مي افتد مانند صداي/ Z /که مي توان با قرار دادن انگشت بر روي حنجره لرزش پرده هاي صوتي را در هنگام توليد واج هاي واكدار حس كرد در مقابل براي توليد برخي واجها كه به بي واك موسومند وضعيت پرده هاي صوتي به گونه اي ا ست كه عبور جريان هوا بدون هيچ گونه ارتعاشي از ميان پرده هاي صوتي صورت مي گيرد. اگر لبه اين پرده ها كاملا از هم دور و فضاي ميان آنها كه  چاكناي نام دارد كاملا باز باشد عبور جريان هوا بارامي و بدون ايجاد ارتعاش صورت مي گيرد كه به آن واكسازي بي واك مي گويند صداهايي از قبيل /k/ جزو اين دسته اند.3 طنين(intonation) كه ويژگي منحصر به فرد صداي گوينده را مشخص مي كند و حاصل صوتي است كه از مسير سر و گردن گوينده مي گذرد. چگونگي ارتعاش پرده هاي صوتي ، صدايي را ايجاد مي كند كه همان ماده اوليه گفتار است اين صداي اوليه به هنگام عبور از مجراي گفتار دستخوش تغييرات بسياري مي شود انقباض پرده هاي صوتي سبب كوتاهتر شدن آنها و پديد آمدن صداي زير يا نازك مي شود انبساط پرده هاي صوتي آنها را بلندتر مي كند و صداي بم يا كلفت پديد مي آيد فشار زيادتر هوا بر پرده هاي صوتي صدا را بلندتر و فشار كمتر هوا صدا را آهسته تر مي كند به طور كلي پرده هاي صوتي مي توانند در حدود 170 حالت گوناگون به خود بگيرند4.توليد(articulation) كه عبارت است از حركات دهان و زبان و ديگر اندامهاي گفتار كه صوت را تبديل به آواهايي ميكند كه گفتار را به وجود مي آورند.در بالاي حنجره گذرگاهي براي عبور هوا وجود دارد كه حلق ناميده مي شود.حلق به بيني و دهان باز مي شود. ديواره هاي حلق و همينطور نرم كام،زبان،لبها و آرواره ها همگي مي توانند به حركت درآيند. چناچه در وضعيت اين اندامهاي توليدي تغييري حاصل شود،صدايي كه از حنجره بيرون ميآيد تغيير خواهد كرد. (Ball,Rahilly 1999)

در گفتار طبيعي  ابتدا فرايندهاي عصبي گفتار انجام مي شود سپس اندامهاي تنفسي به توليد جريان هوا مي پردازد و جريان هوا از اندامهاي گفتار كه شامل حنجره، حلق، حفره دهان ،حفره بيني،نرم كام ،ملاز،زبان و لبها مي باشد عبور مي كند.اين جريان هوا در حين عبور از اندامهاي گفتار به موانعي برخورد مي كند و چگونگي عبور هوا از اين موانع به توليد اصوات يك زبان معين مي انجامد در گفتار طبيعي صداها و حاصل تركيب آنها يعني واژه ها بايد مطابق استاندارد زباني گوينده باشد در واقع گفتار طبيعي از طريق يكسري حركات ماهيچه اي دقيق و هماهنگ توليد مي شود كه در تنفس،واكسازي و توليد دخيل هستند اين حركات ماهيچه اي توسط مغز آغاز و هماهنگ مي شود.(laver1994) يكي از ويژگيهاي گفتار هنجار و طبيعي رواني (fluency) مي باشد.